Henryk Hayden

(1883 - 1970)

Henryk  Hayden

Biografia

Polski malarz żydowskiego pochodzenia, urodzony w Warszawie. Początkowo reprezentant malarstwa figuratywnego, następnie kubistycznej awangardy. W twórczości Haydena pojawiają się także skłonności do stylizatorskiego realizmu. Rozpoczęte w 1902 roku studia na Politechnice Warszawskiej, szybko porzucił na rzecz warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych, gdzie kształcił się pod kierunkiem Konrada Krzyżanowskiego. W 1907 roku postanowił kontynuować edukację w paryskiej Academie „La Palette”. Początkowo żył w środowisku malarzy związanych z Bretanią, do której często udawał się na plenery. Malarskich inspiracji poszukiwał w Pont-Aven, Le Pouldu i Doëlan, gdzie spotkał m.in. Władysława Ślewińskiego. Na twórczość artysty z tego okresu wyraźnie oddziałał syntetyzm i cloisonizm Szkoły z Pont Aven. Płynny kontur, miękki dukt pędzla i nasycona gama kontrastowych barw, pojawiają się w większości bretońskich pejzaży Haydena.  W 1915 roku Hayden wynajął pracownię na Montparnassie i związał się ze środowiskiem paryskich malarzy awangardowych. Zaprzyjaźnił się tam z Lipchitzem, Picassem, Matissem, Grisem, Severinim i Metzingerem. W Paryżu zainspirowany malarstwem Cezanne'a i wczesnego kubizmu, tworzy pejzaże z rozłożystymi drzewami i geometrycznymi zabudowaniami, ale też kompozycje rodzajowe z postaciami grajków czy aktorów. W późniejszej twórczości Haydena uderza masywność proporcji. Bryłę wydobywa subtelny modelunek światłocieniowy. W jego aktach widać wyraźny wpływ Auguste'a Renoira.  Hayden wystawiał w Paryżu na Salonach: Niezależnych, Tuilleries, Majowym. Swoją twórczość prezentował także podczas wielu wystaw indywidualnych m.in. w paryskich galeriach: Druet (1911), Rosenberg (1919), Zborowski (1923), Zak (1933). Współpracował z marszandami takimi jak: Leopold Zborowski czy Léonce Rosenberg. Henryk Hayden uznawany jest dziś za jednego z najważniejszych przedstawicieli École de Paris, a jego liczne dzieła znajdują się w muzeach sztuki nowoczesnej w Paryżu, Genewie, Londynie i Nowym Jorku.