Stanisław Szukalski

(1893 - 1987)

Stanisław Szukalski

Biografia

Rzeźbiarz, projektant i rysownik. Jeszcze w dzieciństwie wraz z rodziną wyemigrował do Stanów Zjednoczonych; od 14 roku życia uczęszczał na zajęcia plastyczne w Art Institute of Chicago. Dwa lata później wrócił do Polski, by rozpocząć studia artystyczne w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Do pracowni rzeźby na prawach studenta nadzwyczajnego przyjął go Konstanty Laszczka, zachwycony wyobraźnią oraz umiejętnościami młodego i niepokornego artysty. Debiut wystawienniczy Szukalskiego miał miejsce w Krakowie w 1912 roku podczas Nieustającej Wystawy Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, gdzie jeszcze jako student ASP swoje prace prezentował wśród dzieł takich artystów jak: Boznańska, Fałat, Ślewiński, Dunikowski, Madeyski. Po kilku latach wrócił do Chicago, ponownie wiążąc się z Instytutem Sztuki oraz współtworząc chicagowską bohemę. Jako niezwykle utalentowany, charyzmatyczny oraz biegły warsztatowo twórca uzyskał aprobatę środowiska artystycznego; w Chicago odbyło się kilka znaczących ekspozycji Szukalskiego. Artysta wielokrotnie powracał do Polski, wystawiając swoje prace indywidualnie, a także wraz ze współtworzoną grupą artystyczną Szczep Rogate Serce. Początkowo tworzył głównie popiersia, utrzymane w różnej stylistyce: od secesji, ekspresjonizmu i kubizmu poprzez futuryzm oraz sztukę pierwotnych ludów obu Ameryk. Rzeźbił także posągi o symbolicznej wymowie, które w późniejszym okresie rozrastały się do wieloelementowych i szczegółowo dopracowywanych kompozycji. Barwna a zarazem kontrowersyjna osobowość oraz poglądy Szukalskiego dały swój wyraz w osobliwej twórczości rzeźbiarza, silnie związanego z Polską, co było widoczne w jego działalności artystycznej.Lechosław Lameński, Stach z Warty. Szukalski i Szczep Rogate Serce, Lublin 2007.